Dienend of belemmerend?

In mijn vorige Blog had ik het over 'je meest overheersende gedragspatronen'. Onbewuste besluiten over te vertonen gedrag in bepaalde situaties, meestal tijdens je jeugd gevormd.


Is dat nu zo erg, dat we allemaal een bepaald karakter hebben met scherpe kenmerken, of juist niet. Misschien heb je ervoor gekozen om een leider te zijn, of onzichtbaar en mee te gaan met de groep. Je bent een drammer en krijgt altijd je zin, of andere uiterste, je geeft altijd toe. Je bent emotioneel en kan niets voor je houden of je houdt veel afstand en laat weinig van jezelf zien.

Eerst benoemen

Ik noemde mijn voorbeeld: weerstand opbouwen en laten zien. Een ander overheersend gedragspatroon van me is ‘mijn best doen’. Heb ik er last van? Of helpt het me juist? In de opleiding leerden we eerst de meest overheersende gedragspatronen te herkennen en daarna te benoemen wat ze voor je doen. Welke is het meest belemmerend? En welke het meest dienend?

In mijn geval bleek na intern onderzoek en uitvragen bij elkaar, dat mijn weerstand me de meeste problemen opleverde. Die is sociaal ook het minst geaccepteerd. Maar mijn best doen, dat heeft me meestal overal wel uitgekregen. Dus de weerstand was het meest belemmerend en ‘mijn best doen’ het meest dienend. Bij iedereen is dat anders. Je kunt ook zo je best doen dat je in een burn-out belandt bijvoorbeeld, dan wordt dit geragspatroon juist belemmerend.

Andersom?

En kan het ook andersom? Kan je belemmerende gedragspatroon je ook helpen? Vroeger wel, het was immers een overlevingsmechanisme. En nu? Ik zeg altijd maar; als je moet vechten, bel je mij. Is er een conflict? Lekker duidelijk, ik ga er vol in. Rechtszaak? Ik win ‘m. Is je onrecht aangedaan? Ik benoem het feilloos. Is er iets met mijn gezin: ik kom ze redden. Dus ja, daar is het erg helpend. Ik had achteraf gezien advocaat moeten worden. Maar goed, de advocaten met wie ik heb samengewerkt, leerden me dat er naast het gevecht ook nog andere strategieën zijn.

En waarin is mijn dienende gedragspatroon zo helpend? Ik doe mijn best, altijd laten zien dat ik het goed voor heb, en altijd aan mezelf werken. Hoe kan ik iets oplossen? Hoe kom ik eruit? Meestal door een strategie te bedenken en daarop mijn gedrag aan te passen. In mijn situatie met een chronische aandoening is dit heel handig. Ik pas me zo goed mogelijk aan en werk aan dat deel waar ik iets aan kan doen. Door discipline en consequent gedrag komt er dan, soms na jarenlange inspanning, resultaat.

Spiegel
En wat is hierin de spiegel, van dat 'je best doen'? Als feedback op de opleiding kreeg ik te horen dat het eigenlijk wel goed genoeg is. Ik ben goed genoeg. Ik zou meer kunnen ontspannen, genieten, tevreden zijn.

Bewust inzetten
Ze zijn best confronterend, deze gedragspatronen. Maar het is oh zo fijn om ze wat beter te leren herkennen en kennen. Het zou mooi zijn dat je dan uiteindelijk je kwaliteiten zo in kunt zetten dat ze zoveel mogelijk voor je werken. Dat je ze bewust kunt inzetten.

Meeste winst
De meeste winst hierin haal ik uit het herkennen van mijn gedragspatroon bij mijn lichamelijke tegenslagen. Volop weestand. Alle kanten oprennen, paniek, actie, boosheid. Ik probeer nu steeds meer eerst te kijken wat de situatie is en dan te kijken wat het eerste is dat ik hierin kan doen. Best lastig, maar de aanhouder wint meestal. Aan mij zal het niet liggen, ik doe mijn best!

Je meest overheersende gedragspatroon

Welke gedragspatronen zijn het meest overheersend bij jou? Elk kind krijgt in zijn leven een aantal ervaringen en lessen mee die het voor zichzelf internaliseert. In de zogeheten Scriptcirkel, uit de transactionele analyse van Berne, worden deze levenslessen onbewust opgeslagen als een overtuiging voor je verdere leven.

Wat heb jij vroeger het meest te horen gekregen? Of welke beslissing heb je genomen na een ingrijpende gebeurtenis in je leven? Ik moet sterk zijn, of perfect, of zelfs de beste. Of was de boodschap dat je op moet schieten, anderen een plezier moet doen of enorm je best doen?

Uitproberen

In de coachles gingen we dit natuurlijk op elkaar uitproberen. Toch was het niet daar dat bij mij het kwartje viel. Pas bij het herhalen van de stof, het maken van uittreksels, in de intervisie, en zo rond de derde of vierde les, begon er iets te dagen. En juist het gevoel dat zo heftig vanaf het begin van de opleiding bij me op kwam zetten, bleek mijn meest overheersende gedragspatroon. Dit is logisch, volgens de lesstof, want het komt juist op in een nieuwe of onveilige situatie.

Vanuit mijn tenen

Ik voelde een enorme weerstand. Dat had ik zo vaak, in wisselende sterkte, maar dan dacht ik niet ‘wat voel ik nu toch een weerstand’. Bijvoorbeeld als iemand zich voor mijn gevoel boven mij stelt, of ik op een bepaalde manier druk ervaar, dan komt het. Meestal vanuit mijn tenen borrelt het op naar boven en als ik het niet goed reguleer, volgt er een uitbarsting.

Op een gegeven moment had ik dat aha-moment. Oh, dus dat doe ik de hele tijd. Dat is fijn om te weten. Want als je het weet, dan kun je er in ieder geval voor kiezen. Is dit nu handig, helpt me dit? En kan ik er ook op een andere manier mee omgaan?

Besluit

In het vakjargon noem je het ontwikkelen van zo’n gedragspatroon de Scriptcirkel. Je hebt een bepaalde ervaring, meestal in je jeugd, die interpreteer je op een bepaalde manier en trekt daar conclusies uit. Op basis van die conclusie denk je dat het leven zo in elkaar zit en vanaf dat moment besluit je zo te reageren. Als er voor jou altijd dezelfde voorspelbare reacties op komen, wordt de wereld overzichtelijk en zo veilig mogelijk.

Anders doen?

Maar is dat ook zo? Daarover de volgende keer meer. Voor mij was het al een enorme eyeopener om te zien dat ik dat doe en wanneer ik dat precies doe. En ik kon gaan bekijken waar het vandaan kwam. Hoe ziet mijn Scriptcirkel eruit? Welk besluit had ik genomen in welke situaties en kon ik ook een ander besluit nemen? Waar kwam die weerstand vandaan? Iets met vechten en sterk zijn. Nodig als er een dominante factor was in het gezin van herkomst bijvoorbeeld. Ja, ik kon hem wel plaatsen.

En natuurlijk is dit niet mijn enige gedragspatroon, om het nog maar eens overzichtelijk te houden. Iedereen heeft er meerdere. Volgende keer ga ik kijken naar de voor- en nadelen van deze overheersende gedragspatronen.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Transactionele_analyse
Ik hoop dat je me blijft volgen en je reactie geeft of contact opneemt als je een vraag hebt. Hier rechts is een knop om je te abonneren op mijn Blog.

Geslaagd

Ik ben geslaagd! Wat betekent dat? In eerste instantie betekent dit dat ik de leerstof in me heb opgenomen, begrepen en gereproduceerd en dat ik de praktische technieken onder de knie heb. In tweede instantie voelt het ook als een persoonlijke overwinning. Ik had nogal wat gezondheidstegenslagen gehad en wilde aanvankelijk zelfs stoppen met de opleiding. Maar ik ben, met de veiligheid en de technieken die de opleiding me boden, doorgegaan en heb ik mijn verlangen gevolgd. Ik wilde dit heel graag doen voor mijn eigen ontwikkeling.

Een derde belangrijke vraag voor mij was: mag het resultaat er zijn? Mag ik succes hebben en voelen? Dit is gerelateerd aan de vraag: mag ik er zijn? Mag ik zijn wie ik ben en de coach zijn die ik ben, met alle twijfels en andere patronen die ieder mens heeft op zijn eigen manier?

Wie ben ik in de basis?

Wat ga ik doen als coach? Wat doet een coach? Met een basiscoach kijk je naar: wie ben ik in de basis? Op welke manier kan ik evenwichtig en vitaal in het leven staan? Hoe is de balans tussen lichaam en geest? Zijn er nog onverwerkte zaken uit het verleden? Wat belemmert mij nu nog en wat is mijn verlangen, wat geeft zin aan mijn leven? Wie ben ik in de basis, zonder al die belemmeringen, en hoe zou ik dan mijn keuzes maken?

Eerst zelf

Natuurlijk moet je dit proces in de opleiding eerst zelf door. Je kijkt naar je gedragspatronen, naar je familiesituatie, naar je relaties, naar je lichaam en je gezondheid. Hoe ga je met verlies en rouw om, hoe heb je dat in het verleden gedaan en zijn daar nog obstakels? Wat is je passie en ben je gelukkig met de situatie waar je nu inzit? Wat zou je nog willen veranderen?

Wat heb je nodig?

En hoe ga je dat doen? Als coach kijk je samen met de coachee naar wat je nodig hebt. Maar de coachee bepaalt waar hij het over wil hebben en wat hij wil bereiken. Voorop in dit proces staat dan ook de zelfredzaamheid van de client. De coach gaat geen oplossingen voor je bedenken of je adviseren. Dus de coach begeleidt de coachee op een gelijkwaardige basis en met een open houding naar wat de coachee wil bereiken.

Vaak gebeurt het dat je als client door deze zoektocht ineens een aantal verrassende ontdekkingen doet. Dingen die je van tevoren totaal niet verwacht had. Dus je komt bijvoorbeeld binnen met een verhaal over ergernis aan je baas. De aanvankelijke hulpvraag is dan: ‘hoe verander ik mijn baas?’. Vervolgens kom je er binnen één of twee sessies achter dat dit toch wel erg samenhangt met een oude situatie. Destijds heb je onbewust de beslissing genomen om in dat soort gevallen zo te reageren, dus dat doe je nu ook. Het bevrijdende hierin is, dat je, nu je dit weet, zelf weer nieuwe beslissingen kunt nemen. En wat heb je daarvoor nodig?

Kwartjes

Tijdens de opleiding zijn op deze manier voor mij een aantal ‘kwartjes’ gevallen. In mijn komende Blogs wil ik deze dan ook punt voor punt bespreken. Daarmee bespreek ik mijn eigen proces en door het schrijfproces krijg ik daardoor ook weer vanzelf meer inzichten. En voor mijn toekomstige coachees wordt het duidelijk wat er allemaal mogelijk is in een coachingstraject.

Vlak voor het examen kreeg ik ineens een aantal dezelfde observaties van mijn medestudenten. “Gabrielle, wat ben je rustig. Het is alsof er een last van je is afgevallen. Wat is er met je gebeurd?”. Want wat was er aan de hand? Voor een examen keer ik altijd helemaal naar binnen. Ik reflecteer rustig op de stof en op wat ik straks ga doen. In deze diepe concentratie heb ik geen angsten en twijfels meer. Het lijkt een beetje op een staat van meditatie. Ik ben er gewoon en overzie alles, met een synthese van waar ik dan sta en het doel duidelijk voor ogen. Ook ben ik in die staat totaal onbevangen. Ik laat het gebeuren en mag daarin zijn wie ik ben. Er is namelijk geen ontsnapping meer mogelijk, dat maakt mij rustig.

Gedragspatronen

Bijna onwerkelijk, en dus ook voor de omstanders, want in die staat ben ik ongeveer het tegenovergestelde van de persoon die ik normaal in een groep ben: aanwezig, vrolijk, kritisch, vol weerstand af en toe, in twijfel, soms onzeker. Kortom, ik zit dan vaak lekker in mijn gedragspatronen. Terwijl ik voor mijn examen ineens helemaal in de basis sta.

Dat is dus goed om te weten voor het proces hierna. Want kort na het examen vlieg ik er weer helemaal in, die gedragspatronen: ‘Oh ja, nu ben ik dus coach, maar ik kan nog helemaal niets, en hoe moet ik dat dan gaan doen? Kan ik daar dan ineens geld voor vragen?’ En verder: ‘Blij, ja ik zou blij moeten zijn, maar in plaats daarvan voel ik angst, de angst van hoe nu verder, welke kant wil ik dan op, wanneer weet ik dat dan, en wat doe ik als ik nog meer gezondheidstegenslagen krijg, nou ja, dan stop ik er maar mee’.

Buiten het feit dat dit natuurlijk geen goede reclame is voor mezelf; ‘een coach die het zelf niet weet’, geeft dit precies aan waar het hele coachingstraject om gaat. Want wat zeg ik in mijn basis: ‘ondanks de tegenslagen, ben ik de uitdaging aangegaan en heb ik goed naar mezelf en mijn processen gekeken. Op het moment van het examen heb ik alles losgelaten en was ik in staat om het waar te maken en te doen wat mijn verlangen is.’ Natuurlijk is er nog een heleboel te leren. Inmiddels weet ik dat elke nieuwe situatie onveilig is en die onveiligheid brengt je terug in je belemmerende gedragspatronen.

Steeds beter herkennen

Het fijne is, dat je deze patronen steeds beter kunt leren herkennen en dat je dan een nieuwe beslissing kunt nemen: Ik ben al zover gekomen, zal heus nog wel twijfelen en zoekende zijn. En er komen zeker meer tegenslagen, maar ook mooie momenten en inzichten. Hoe het ook zij, ik ga door! Dus wat betekent “ik ben geslaagd” voor mij? Ik heb aan mijn eigen ontwikkeling gewerkt en wil graag ook anderen helpen zichzelf verder te ontwikkelen. Op dit moment heb ik genoeg kennis en tools verzameld om hieraan te beginnen. En daar ben ik trots op. Mag ik dat voelen? Ja; hoera!


https://www.sonneveltopleidingen.nl/artikel/de-relatie-tussen-coach-en-coachee


Ik hoop dat je me blijft volgen en je reactie geeft of contact opneemt als je een vraag hebt. Hier rechts is een knop om je te abonneren op mijn Blog.

 

Verlangen

De eerste opdracht van de coachopleiding was: onderzoek wat je verlangen is. Dat wil zeggen het verlangen dat we beantwoord willen zien door de opleiding. Dus in feite, wat is voor ons het doel van de opleiding en waar moet dat een antwoord op geven?

Dat was meteen de eerste vraag die ik voorgelegd kreeg bij het allereerste vragenrondje: "wat kom je halen?" Ik werd ook afgekapt. Te breedsprakig. Inderdaad, meteen de confrontatie met jezelf. "Dus in één zin: wat is voor jou het doel van deze opleiding?"

Nu ga ik toch eerst even uitweiden over de voorgeschiedenis. In de conclusie van mijn vorige Blog ‘Een jaar lang ontspannen’; http://gabyinthewoods.simplesite.com/434415684, schreef ik: “Ik ga dus verder met mijn zoektocht. Alleen wordt die breder. Ik ga niet meer alleen op zoek naar ontspanning, maar naar wat werkt, wat werkt niet in het leven, wat is wijsheid?.” Met dit verhaal kwam ik ook binnen op de coachopleiding.

Dat was te breed. Wat werkt er om wat te doen? Wat werkt er voor wie? Natuurlijk is ontspanning een oplossing voor veel dingen, maar zijn er nog meer dingen die werken en hoe kan ik die inzetten om de dingen waar ik tegenaan loop aan te pakken? Nog specifieker: hoe om te gaan met mijn reacties op chronisch ziek zijn en life events? Kort samengevat: hoe om te gaan met tegenslag? Ik had vaak last van boosheid, machteloosheid en gedeprimeerde gevoelens hierdoor.

Kon ik ook anders tegen deze zaken leren aankijken? Op een meer helpende manier? En kon ik uiteindelijk dan ook andere mensen hiermee helpen?

Was dit mijn diepste verlangen? Wilde ik niet liever naar Frankrijk emigreren en daar een bed en breakfast openen? In mijn zoektocht met mijn Blog het jaar ervoor was het duidelijk geworden dat in het hier en nu deze zingevingvraag toch erg overheersend is . Dus buiten dat ik natuurlijk liever emigreer naar een wijnkasteel, alsnog CEO van een Frans-Nederlands bedrijf word, eindelijk een solo zangcarrière ga opstarten, waar wil ik nú het allerliefst aan werken en wat gaat voor mij nú iets oplossen?

In de les erna werd duidelijk dat je deze vraag exact zo stelt in je eerste gesprek met een client. Want dat is waar het om gaat: hoe ontrafel je wat je het meest bezig houdt en wat kun je daar concreet aan doen? Als je het eerst zelf leert, wordt het ook inzichtelijk welk werk de cliënt moet doen.

Met deze intentie ben ik de opleiding ingegaan. Ik was heel benieuwd naar het voor mijzelf ontrafelen van het antwoord op deze vraag.

Ik hoop dat je me blijft volgen en je reactie geeft of contact opneemt als je een vraag hebt. Hier rechts is een knop om je te abonneren op mijn Blog.

 

Vingerklem

In deze oude Chinese vertelling kocht een man een apart voorwerp op de markt. Het was een soort spel. Nieuwsgierig speelde hij er wat mee totdat ineens zijn twee vingers vast zaten. Wat hij ook deed, hij kreeg het er niet af. Het bleek een vingerklem te zijn. Het ging van kwaad tot erger; hoe meer hij zich verzette, des te strakker de klem. Totdat hij geen kant meer op kon. Hij werd boos, toen bang, verongelijkt, verdrietig en uiteindelijk neerslachtig.


Verzet had geen zin. Van lieverlee ontspande hij een beetje. De emoties vloeiden langzaam weg. "Dan moet ik er maar mee leren leven", dacht hij. Hij paste zich zo als goed mogelijk aan en het lukte hem na een tijdje zelfs weer om te lachen.


Op een gegeven moment deed hij weer vanalles en merkte hij dat de klem wat losser kwam te zitten. Met koken knoeide hij er per ongeluk wat olie op. De klem gleed ineens heel soepel van zijn vingers af.

Hij was stomverbaasd. Ineens was hij verlost van zijn grote last. Maar hij moest ook erg lachen. Het was voorbij. De oplossing was zo simpel, maar door zijn verzet en emoties van boosheid en paniek, had hij niet rustig naar zijn situatie kunnen kijken. Door ontspanning en acceptatie was hij uiteindelijk van zijn last verlost.

Dit verhaal is natuurlijk een metafoor voor het omgaan met tegenslag. Tegenslag vormt in ons leven enerzijds een uitdaging, maar we kunnen ook de handdoek in de ring gooien. Soms wordt die tegenslag onze nieuwe levensmissie, of verrijkt het ons leven op een manier die we nooit van tevoren bedacht hadden.

In mijn leven heeft tegenslag een grote rol gespeeld. Het heeft mij net als de Chinese man alle soorten van emoties bezorgd, maar mij ook enorm in de actie gezet. Door tegenslag heb ik mijn leven moeten aanpassen en anders moeten organiseren. Het heeft de richting en keuzes in mijn leven beïnvloed en zelfs bepaald. Terwijl de eerste emotie bij tegenslag in mijn geval altijd machteloosheid is. Dat is een oude overtuiging.

De uitdaging is om steeds sneller te ontdekken welke overtuigingen belemmerend zijn, in plaats van de belemmering zelf. Dan wordt het mogelijk om de ware aard van het probleem te zien en te bekijken wat daarbij de beste houding is.

Bron Wikipedia https://en.wikipedia.org/wiki/Chinese_finger_trap: Het begrip wordt gebruikt in de Acceptance and Commitment Therapy.

 

 

 

 

Mijlpaal

Een van de redenen voor het maken van een grote verandering in je leven is het bereiken van een mijlpaal. Voor mij was dat vijftig worden. Je kunt dan vanzelfsprekend meer terugkijken dan vooruit en daarom voelde ik de behoefte om een aantal zaken eens goed op een rijtje te zetten. Hoe was ik hier gekomen, wat had ik niet meer nodig, liever niet meegemaakt, waar had ik spijt van? En natuurlijk: wat had ik tot nu toe neergezet, waar was ik blij van geworden en trots op? Maar bovenal: wat wilde ik met de tijd die nog voor me ligt? Het is een meer overzichtelijke periode dan wanneer je nog gaat starten, dus je kunt de keuzes ook wat scherper maken. Waar heb ik behoefte aan en vooral, wat heb ik te geven?

"Wat heb je te geven?". Die laatste vraag hoorde ik vorig voorjaar op een voorlichtingsdag voor een opleiding, in mijn zoektocht naar ‘wat nu’? Door deze vraag, kantelde voor mij ineens het perspectief. In plaats van ´wat heb ik nodig, wat moet ik nog leren, hoeveel diploma´s wil ik nog halen?`, werd het: ‘wat kan ik anderen bieden, waarin kan ik het verschil maken, wat is mijn unique selling point?’. Inmiddels klopt deze benadering ook wel bij mijn leeftijd. Hoe kon ik, met alle ervaring die ik op de verschillende vlakken had opgedaan een stap verder zetten en dit omvormen in een soort adviesmodel?

Ik had al een tijdje met de gedachte zitten spelen om coach te worden. Maar ja, wat voor een coach, voor welke doelgroep, vanuit wat voor een soort opleiding? En zijn er niet al zoveel coaches? Vanuit mijn nieuw bereikte inzichten besloot ik naar een aantal opleidingen te gaan kijken en nu niet eens vanuit mijn ratio en hoofd te beslissen, maar meer op basis van gevoel en intuïtie.

Het werd een interessante reis. Bij de eerste opleiding kon ik er voor kiezen om ‘gelukkig’ te worden. Dit proces zou ik dan eerst zelf doorlopen en daarna kon ik anderen gelukkig gaan maken. Nou word ik van ´geluk is een keuze´ altijd meteen een beetje kriegelig, dus bij deze benadering ging ik in de weerstand. Niet doen, zei mijn onderbuik.

In het oriënterende gesprek bij de tweede opleiding kreeg ik als feedback: “Je bent niet in contact, je praat maar door, het zou zo nog een uur kunnen duren en ik zou hier net zo goed niet kunnen zitten”. Toen ik buiten stond werd ik ineens boos. ´Wat dacht die snuiter wel, ja ja, het confrontatiemodel, nou die gingen we dus mooi niet doen´.

Wat heb ik te geven? Van die vraag werd ik blij. Daar voelde ik een uitnodiging en een uitdaging. Dus het werd de coachopleiding bij Sonnevelt. En de juf die me bij de open dag uitnodigde, is nu ook echt mijn juf geworden!

Op mijn 50^e heb ik mezelf een opleiding cadeau gedaan. En op mijn 51e doe ik mezelf een Blog cadeau. Voor de mensen die mij nog niet kennen; dit is mijn tweede Blog. In ‘Een jaar lang ontspannen’ had ik al aangekondigd dat ik een volgende Blog zou starten. Ik ben al een tijdje bezig met schrijven en ben er in mijn vorige Blog achter gekomen dat regelmatig schrijven me helpt om mijn gedachten te ordenen, een focus te krijgen en me te helpen in mijn ontwikkeling. Ik word ik in dit proces bijgestaan door schrijfcoach Barbara Trappenburg van Schrijflabklas.

Dus welkom op mijn nieuwe Blog! Ik hoop dat je me blijft volgen en je reactie geeft of contact opneemt als je een vraag hebt. Hier rechts is een knop om je te abonneren op mijn Blog.

http://gabyinthewoods.simplesite.com/434415684
https://www.sonneveltopleidingen.nl/
http://www.schrijflab.com/wie-is-schrijflab/