woensdag 24 maart 2021

De vrolijke pessimist

Stel je bent een pessimist, voor jou is het glas altijd halfleeg en je bent bovendien een beetje angstig. En dan word je serieus ziek. Op zijn zachtst gezegd geen handige combinatie. In deze mindset bestaat een slechte situatie voor eeuwig. Nee, het wordt zelfs alleen maar slechter. Je wordt doodongelukkig, kan nooit meer wat, verliest baan, inkomen, huis en relatie. Kortom: je leven is over! Natuurlijk lig je dit scenario elke nacht in angstzweet te herkauwen. Dit heet paniek.

Zo, nu heb je even een beeld. Terug naar het hier en nu. In de laatste module van mijn psychologie deelexamen kwam ik weer allerlei interessante dingen tegen over copingmethodes en eigenschappen om goed met stress om te gaan. Ik kom steeds dichter bij wat mij al jarenlang fascineert. Hoe ga je om met tegenslag? 

Ingebouwd

Eigenschappen om met tegenslag om te gaan zijn eigenlijk al in de menselijke natuur ingebakken. De mensen die er in de evolutie niet mee om konden gaan, bezweken en kregen geen nageslacht. Op zich logisch, anders zou iedereen na een oorlog of natuurramp aan een depressie of posttraumatische stress stoornis (PTSS) lijden en niets meer kunnen. Dus ook geen kinderen verzorgen.

Er is daarbij sprake van een bepaalde levenshouding die helpt bij het omgaan met stress. Dat kan aangeboren, maar ook aangeleerd zijn (nature-nurture). Het komt erop neer dat relativerende, optimistische, verantwoordelijke en weerbare mensen stress beter aankunnen. Maar dit zijn niet de types die de oorlog gaan winnen. Dan moet je het hebben van de vechters; mensen die alert zijn, heel snel gevaar zien en meteen handelen. Beide types zijn dus nodig voor het overleven van de soort. Want als iemand met een knots tegenover je staat en je denkt: ‘Even ontspannen, misschien eerst een kopje theedrinken samen…’, ben je al dood.

Copingmethodes

Na afloop van het stressvolle feit zijn er nog allerlei manieren om ermee om te gaan. Dat noemen ze copingmethodes. Je kijkt dan probleemgericht of emotiegericht naar de situatie. Kun je het oplossen of moet je ermee leren leven? Kan je het probleem omdenken? Elk nadeel heeft zijn voordeel? Wat doe je ermee: maak je er wat moois van, en heeft je leven na de negatieve gebeurtenis nog zin? Of omgedacht: geeft de nare situatie juist op een nieuwe manier zin aan je leven?

Precies dit soort methodes leer je aan als je een coachingtraject in gaat. Coping, dealen, er een weg mee weten. Want ook al ben je geen alerte angstige probleemzoeker, er komt een punt bij een ziekte, aandoening of heftige gebeurtenis dat zelfs de meest rustige relativerende persoon het niet meer leuk vindt. De rek gaat eruit, de oplossingen zijn op, de pijn is te vermoeiend, de isolatie te groot, even als het vechten met instanties en het dealen met een sociale omgeving die je niet meer begrijpt.

De oorlog winnen

In mijn geval is de positieve kant van de pessimistische medaille een flinke dosis vechtlust, extraversie en leergierigheid. Op die manier kom ik ook bij mijn doel. Al gaat dat dan nog steeds niet vanzelf. Daar heb je nog doorzettingsvermogen en discipline voor nodig. En dat heb ik gelukkig ook! Ik ben dus het assertieve, alerte type, dat wel de oorlog wint, die tegen het ziek zijn in mijn geval, maar toch echt iets aan die stressniveaus moet doen. En wat heb je daarvoor nodig?

En zo zoekt iedereen in zijn binnenste, samen met de coach naar datgene wat je al in huis hebt om te een goede houding aan te nemen ten opzichte van jouw situatie. Om het overzichtelijk en dragelijk te maken, goed te kijken wat je nodig hebt en vooral te doen wat je blij maakt. Daar kun je jezelf steeds verder in bekwamen. De volgende keer bespreek ik de stappen die ik daarin heb doorlopen.

Ik wens je toe in jouw specifieke situatie, en iedereen nu in deze Coronatijd, om eens te kijken wat je al in huis hebt om met stressvolle situaties om te gaan. Wellicht kom je wel tot verrassende ontdekkingen!

Ik hoop dat je me blijft volgen en je reactie geeft of contact opneemt als je een vraag hebt. Hier rechts is een knop om je te abonneren op mijn Blog.

 

zondag 6 september 2020

Regels

 


‘Wie heeft de kaas verkeerd in de koelkast teruggelegd? Waarom ligt er nog een tablet op de bank?’ Regelmatig paradeer ik als een politieagent door het huis en zie dat iedereen de ramen en deuren niet open of dicht doet, zijn bord niet opruimt, de sokken niet in de wasmand doet, het bestek verkeerd in de la doet en zo verder.

Ook mezelf onderwerp ik aan een vrij strakke discipline. Want als er mensen op bezoek komen moet alles gezogen en gestreken, fris ruiken, mag er niets scheef liggen en degene die vlak voor het bezoek iets in mijn orde verplaatst wacht een fikse uitbrander.

Fout gedrag
‘Noteer je (in jouw ogen) foute gedachten en fout gedrag en beschrijf de regels waaraan je op dat moment niet voldoet.’ Dit was de opdracht van mijn coach Margot van Zon. De coach voor zieken met wie ik dit jaar een traject ben ingegaan. ‘Hoezo regels? Wat bedoelt ze daar nou weer mee?’

Zoals gewoonlijk begon er zich in mij bij een coachopdracht weer allerlei weerstand te manifesteren. ‘Dit is echt heel stom om te doen!’ Aarzelend probeerde ik toch om wat regels op te schrijven:

-        Gij zult de afwasmachine altijd netjes inruimen, waarbij alles een vaste plek in de machine heeft.

-        Gij zult alle kopjes volgens een bepaald patroon in de kast zetten.

-        Gij zult het aanrecht te allen tijde schoon hebben.

‘Nou en, mag ik dan geen huisregels hebben, wat is daar mis mee?’ Ik sputterde voort. Na twee weken had ik toch een redelijk lijstje aan vrij strakke regels. Niet alleen over het huishouden, maar ook over het verzorgd de straat opgaan, meteen een email moeten beantwoorden, me aan alle afspraken houden. Het werd een boekje met regels die ik voor mezelf had bedacht, maar nooit hardop had uitgesproken in de loop van mijn leven.

Afschuw
Daarna moest ik van de coach één regel expres gaan loslaten. Het werd: de kopjes verkeerd in de kast zetten. Met tegenzin liet ik mijn huisgenoten vol nonchalance de kopjes kriskras in de kast zetten. De volgende ochtend opende ik het keukenkastje: ‘Aaaah! Ze staan nog steeds verkeerd!’ Elke keer als ik iets uit het kastje pakte, bekroop mij een gevoel van afschuw. Mijn handen jeukten. Maar ik weerstond de neiging. Na drie dagen mocht ik van mezelf eindelijk de kopjes weer ‘goed’ in de kast zetten. Wat een opluchting. Of niet?

Nou en!
Naarmate de coachingsessies vorderden en ik ook andere opdrachten kreeg, ging ik het ineens voelen. ‘Hee, ik heb nu eigenlijk helemaal geen zin om de wc schoon te maken, ik ben hartstikke moe.’ Ik zag ook in dat ik de strakke discipline waar ik mijn gezinsgenoten aan onderwierp niet altijd zo noodzakelijk was. Als de kaas verkeerd in de koelkast lag, zouden we het heus wel overleven tot in ieder geval de volgende dag. ‘Hee de kopjes staan scheef in de kast, nou en!’

Controlemechanisme
Er ontstond meer ruimte en ik ging beter naar luisteren en naar wat ik op dat moment echt nodig had. Waarom gebruikte ik al deze regels eigenlijk? Waar dienden ze toe, behalve het gemak van de routine? Ik kwam erachter dat naarmate ik me slechter voelde de regels meer ging handhaven. Het was een soort controlemechanisme. Een manier om houvast te zoeken in een moeilijk moment of op een moeilijke dag.

Maar, zo leerde ik, controle willen krijgen helpt juist niet als je die niet hebt. Je lichaam doet nou eenmaal rare dingen met je als je een aandoening hebt en dan helpt controle dus juist niet. Want controle geeft spanning en spanning in je lichaam geeft nog meer problemen.

Wat je juist wel nodig hebt is het voelen van je vermoeidheid, je pijn, je onmacht en te kijken wat je op dat moment nodig hebt. Maar daar wil je natuurlijk niet naartoe in je overlevingsmechanisme. Je wil eruit, en dus bedenk je de controle.

Tevredenheid
En hoe is het nu met de regeltjes? Ik heb ze natuurlijk niet helemaal losgelaten, anders wordt het hier een chaos. Maar ik kan nu dingen meer loslaten. ‘Nou, als het niet vandaag kan, dan doen we het als het wel gaat.’ Natuurlijk worden er zo allerlei dingen steeds verzet, maar daar tegenover staat ineens de tevredenheid dat je goed voor jezelf hebt gezorgd. Het blijft work in progress.

Met dank aan schrijfcoach Barbara Trappenburg voor de feedback. https://www.schrijflab.com/wie-is-schrijflab/

Voor meer info over de coaching: Margot van Zon https://bekroondleven.nl/

 


zondag 17 mei 2020

Coach de coach


Over haar bril keek ze me scherp aan. “Wat ben je aan het doen?” Ik schrok. Deed ik iets verkeerd? Het was toch de bedoeling dat ik mijn best deed? Dit was mijn eerste coach. Ik ben er twee keer geweest. Ze gaf commentaar op hoe ik de informatie verwerkte. Ik schreef het op! Dat deed ik nou eenmaal als ik iets kon leren. Altijd de ijverige leerling.

‘Ik wil dat je nu echt even naar me kijkt, ik wil dat je oplet”, sprak de kattige coach. Verzet borrelde op. “Maar ik schrijf het graag op als ik informatie krijg.” Ik zag dat ze haar boosheid wegslikte en inmiddels rood aanliep. Ze ging zitten en zuchtte diep. Daarna legde ze me beheerst uit dat het beter was als ik eerst luisterde en het tot me door liet dringen.

Te laat
Maar het was al te laat. De weerstand had zich in mijn onderbuik genesteld. Hoe kon ik mijn verhaal kwijt als ik ‘op mijn kop’ kon krijgen, door gewoon te zijn wie ik ben? Na een korte pauze, vanwege mijn gezondheid, besloot ik om niet bij haar terug te keren. Ik lag namelijk ineens wakker met een steen in mijn maag. Door mijn coachopleiding had ik ondertussen begrepen dat het goed was om daarnaar te luisteren.


Overdracht en tegenoverdracht
Ook leerde ik in de opleiding dat dit ‘overdracht en tegenoverdracht’ heet. Dit gaat over de de wrijving tussen coach en coachee. Dat wil zeggen dat je overheersende gedragspatroon getriggerd wordt door de coach en dat de coach daar dan weer met zijn of haar gedragspatroon op reageert, in plaats vanuit de helicopterview te blijven kijken. Ik reageer bijvoorbeeld vrij slecht op mensen die zich boven mij opstellen en dan vooral als dat op een negatieve manier is. De kattige coach zag dat vanuit haar kritische ouderrol als verzet en ging het ‘rebellerende kind’ corrigeren. 

Ik wist inmiddels dat ik snel in de weerstand schiet in een voor mij onveilige situatie. Dit zou bij een volgende coach waarschijnlijk weer gebeuren. Zo’n coach gaat namelijk in de regel aan de poorten van je gedragspatronen en copingstrategieën rammelen en dat vinden de meeste mensen niet zo prettig. Die copingstrategieën en gedragspatronen heb je namelijk al je hele leven, juist om met onveilige situaties om te gaan.

De juiste match
De strenge coach was voor mij duidelijk niet de juiste match. Ik zocht anderhalf jaar lang naar de goede klik. Volgens Deepak Choprah geeft je verlangen of je wens je uiteindelijk wat je wil. Ineens kwam de praktijk van Margot van Zon op mijn pad. Bekroond Leven, coaching voor chronisch zieken, zou dat wat zijn? Ze bouwde het rustig op; eerst met nieuwsbrieven, na een tijdje een gratis consult en daarna de vraag of ik wat zag in een coachingtraject. Ze gaf veel in ruimte in de manier waarop. Wandelcoaching, online, een kort pakket, lang pakket of met een personal touch.

Ja, het voelde goed. Ik had al lekker uitgeraasd over mijn frustraties met ziek zijn en al mijn ‘donkere eigenschappen’ laten zien. Ze was nog steeds niet gaan handhaven. Dus het leek veilig.


Ja hoor
Ik was blij, ik ging beginnen! Maar, ja hoor, daar was de nachtelijke weerstand weer, binnen een week! Wat nu weer? In de week dat het coachingtraject startte, begon ook mijn nieuwe opleiding. Ik werd ineens overspoeld met werk en had het overzicht niet meer. Paniek! Dit ging ik niet redden. Ik ging ermee stoppen.

Eigen verantwoordelijkheid
Ik had er niet op gerekend dat mijn weerstand desondanks weer even lekker in mijn hoofd ging rondwaren. Maar Margot ging niet handhaven. Zij schreef: “Je hebt deze beslissing toch genomen na een lange periode van nadenken over wat je nodig hebt? Laten we kijken hoe we het eventueel kunnen aanpassen zodat het voor jou wel behapbaar wordt. Hoe voelt dat voor je?”. Ze stond naast me en niet boven me, als een vriendelijke coach die een beroep doet op de eigen verantwoordelijkheid van de cliënt.

Daar stond ik dan. Tja. Wat wilde ik nu eigenlijk? Ik wilde toch graag een coach die mij zou helpen om met mijn chronische aandoeningen te leren omgaan?

Ik ben ik gestart, jawel, zei het in een voor mij wat aangepaste vorm. Zodat ik het kon blijven overzien en zonder teveel stress. Want dat geeft weerstand. Het werd een mooie rit. In het begin met veel emoties, maar gaandeweg met ontdekkingen, nieuwsgierigheid en uiteindelijk gewoon lol erin.

Leerproces
Ik zal de komende tijd in mijn Blog verslag doen van dit leerproces. Als ik later zelf op die coachstoel zit, als coach, is het heel goed om te weten wat er zich in een cliënt afspeelt. En dus als eerste bij mij.

Ben je zelf ook ooit naar een coach geweest? Wat waren jouw ervaringen? Ben je uiteindelijk blij dat je het hebt gedaan?

Je kunt hieronder reageren:

Noot:
Overdracht is de projectie van gevoelens, wensen en verwachtingen uit een eerdere relatie op een ander persoon. Dit kan een therapeut of begeleider zijn. De overdracht vanuit de therapeut is tegenoverdracht. Wikipedia https://nl.wikipedia.org/wiki/Overdracht_(psychologie)

Margot van Zon: Bekroond Leven: https://bekroondleven.nl/

Ik hoop dat je me blijft volgen en je reactie geeft of contact opneemt als je een vraag hebt. Hier rechts is een knop om je te abonneren op mijn Blog.

donderdag 26 maart 2020

Focus


Sociale isolatie, je hoort niet anders, er is geen ontkomen aan, iedereen heeft het erover, het is binnen en buiten je; je wordt erdoor overspoeld. Maar voor mij is het een situatie die ik al lang ken. Wat deed het met me en wat heb ik ermee gedaan?

Door twee chronische aandoeningen ben ik inmiddels twintig jaar niet meer in het betaalde arbeidsproces. Een spierskeletaandoening; RSI, beperkt me in mijn bewegingsmogelijkheden. Mijn laatste aandoening, een chemische allergie, maakt dat ik niet meer in allerlei ruimtes kan verblijven. Mijn leven is hierdoor steeds beperkter geworden. Ik leef in een mate van sociale isolatie.

Nieuwsgierig
Toen de sociale isolatie zich in Nederland en zelfs bijna de hele wereld aandiende, was ik eigenlijk heel verrast. Voor mij was deze mate van beperking niet zo ernstig. Nee hoor, het kon nog veel erger. Nieuwsgierig keek ik naar hoe ‘de gezonde medemens’ het er vanaf bracht. Ik zag allerlei strategieën langskomen. Angst en vermijding, of juist ontkenning en gewoon doorgaan met wat je deed. Denken dat thuis zitten vakantie is, of dat je in de hel bent beland. Heel creatief allerlei alternatieven bedenken, bezigheidstherapie, het hele huis opruimen, eindelijk doen waar je nooit tijd voor had. Of ineens tot jezelf komen en je in Zenactiviteiten onderdompelen.


Een moment van reset
Maar hoe je het ook wendt of keert; op een gegeven moment ontkom je niet aan de realisering dat je gevangen zit. Je zit vast en je kunt er niet uit. Een pas op de plaats maken is hoe dan ook een moment van reset. Je zult stilstaan bij alles wat je deed, de waarde en het nut daarvan. Je gaat het nodige evalueren en zult jezelf zeker tegenkomen. Je zult ook plannen maken voor wat je hierna anders wilt. Maar tegelijkertijd weet je niet of het ‘hierna’ niet onherroepelijk anders wordt dan het ‘hiervoor’. Er knaagt onzekerheid.

Wat deed het met mij, sociale isolatie? Het heeft het slechtste en het beste in me naar boven gebracht. Van het heel hard werken aan herstel en goed vooruit komen, naar pure wanhoop bij de volgende tegenslag en geen zin meer hebben om er nog maar wat dan ook aan te doen. Ik ontdekte dat ik niet meer helemaal meedeed en me ook eenzaam voelde. Het heeft me inventief gemaakt, telkens naar oplossingen doen zoeken. Vaak slaagde ik daar ook in, soms ook niet. Ik bleef me, binnen mijn mogelijkheden verder ontwikkelen.

Mezelf beter leren kennen
Ook heb ik mezelf steeds beter leren kennen. Wie was ik eigenlijk, hoe zat ik in elkaar? Wat deed ik verkeerd, wat deed ik goed? Maar de laatste jaren ben ik steeds meer op zoek gegaan naar: wat kan ik ermee doen? Hoe kan ik van vechten en hard werken naar een coping die me meer energie, ontspanning en plezier oplevert?

Het grotere plaatje
Wat was voor mij nu de belangrijkste strategie om erdoorheen te komen en om door te gaan? Door deze hele situatie ben ik daarover na gaan denken. Wat ik eigenlijk altijd ben blijven doen, is focus houden. Ik had een bepaald verlangen en bleef dat door alle beslommeringen heen in het oog houden. Een soort boven de materie zwevend doel en ijkpunt. En tot nu toe is het me ook altijd gelukt om dat doel te bereiken. Het maakte dat ik het grotere plaatje bleef zien op het moment dat de vervelende details het dreigden over te nemen.

Mindset
En die ‘gevangenis’, zit die niet eigenlijk in je hoofd? Ik heb een man gezien met het locked-in-syndroom, die compleet gelukkig was. Met zijn ogen kon hij nog een computer besturen en schilderijen maken. Los van alle aanpassingsproblemen, het omgaan met onzekerheid, eenzaamheid, pijn, acceptatie- en rouwprocessen. Uiteindelijk komt het aan op een mindset. Want in het ‘gewone’ leven kun je ook gevangen zitten; in je opleiding, je baan, je familie, je relatie.

Focus houden. Is dit een advies voor anderen? Misschien een vorm van inspiratie. Wat voor de een werkt, werkt niet altijd voor de ander. Maar het is wel de manier om boven de materie te blijven staan en je niet volledig te laten meeslepen door omstandigheden en emoties.

Dus voor nu, blijf gezond; blijf fit, blijf trainen -lichaam en geest- en houd focus...

woensdag 18 december 2019

Zingeving

Hij zei het mooi, Tim Overdiek; “de zin van het leven is dat jij en ik hier een gesprek kunnen voeren en dat we daardoor verbinding ervaren.” Het frappante is juist dat hij dit zei in de uitzending van het tv-programma “De Kist‘, een programma over de dood.

In de coachopleiding werd veel aandacht besteed aan het onderwerp ‘zingeving’. In onze moderne maatschappij, waarin de meeste mensen gemiddeld gezien beschikken over een bestaansminimum, een veilig huis, voldoende voedsel, genoeg mogelijkheden tot een gezonde leefstijl en goede opleidingen; is gebleken dat juist zingeving de belangrijkste basis is voor een gelukkig leven.

We hoeven immers niet meer te overleven op de steppe, geen honger te lijden omdat we vandaag geen hert geschoten hebben of de bessenpluk tegenviel, en onze tent van dierenhuiden wordt niet omver gelopen door een kudde bizons of geplunderd door een rivaliserende stam. We zijn van 'overleven' naar leven gegaan. Wanneer de eerste levensbehoeften als vanzelfsprekend vervuld worden, komt er meer ruimte voor: ‘waarom dan en op welke manier?’

En juist in dat moderne, haastige leven, vol drukte, moeten presteren en moeten gelukkig zijn, blijkt dat mensen soms even door de bomen het bos niet meer zien. Dat ze verdwaald raken in het woud aan eisen die aan ze gesteld worden of die ze aan zichzelf stellen. Want waarom doen we dit eigenlijk allemaal, wat is de zin hiervan? Er ontstaan gevoelens van stress, verveling, apathie of somberheid.

Tim Overdiek benoemt de zingeving in zijn leven na het overlijden van zijn vrouw vanuit het verlies, vanuit een tekenende verdrietige ervaring. Kun je na een hele heftige ervaring nog zingeving ervaren? Ja, zegt Victor Frankl in zijn beroemde boek ‘Man's Search for Meaning’, waarin hij vanuit zijn meest afschuwelijke ervaringen in het concentratiekamp tot de conclusie komt dat de zin van het leven alleen maar kan zijn dat je betekenis geeft aan datgene wat je overkomt.

Maar kijken naar zingeving kan ook vanuit een ander perspectief. Waar kom je je bed voor uit, wat brengt je in een flow? Wat deed je in de meest gelukkige periode van je leven, wat zorgde ervoor dat je toen gelukkig was? Of een andere vraag: Mocht je in het gezin van herkomst er gewoon zijn of moest je altijd iets doen? Ook een goed inzicht geeft de sterfbedtest: ‘als dit het eind van je leven zou zijn, ben je dan tevreden over wat je hebt gedaan, wat waren de gemiste kansen, wat had je liever niet gedaan? Of andersom geredeneerd: wat zou je doen als geld geen rol speelt?

Nu de feestdagen eraan komen, staan we meer stil bij zingeving, het opzoeken van verbinding met je gemeenschap. Het is goed om daarbij ook stil te staan bij wat zingeving voor jou is. Wat geeft je energie; doe je nog steeds wat je gelukkig maakt? Mis je nog iets in je leven? Of is een bepaalde ervaring zo zwaar voor je dat je moeite hebt met het ervaren van geluk en de zin ervan te zien? En de volgende vraag is: wat heb je nodig om zingeving te ervaren? Op welke manier kun je dat gaan opzoeken en realiseren?

Bij het afsluiten van het oude en het opstappen naar het nieuwe komt vanzelf de vraag: hoe is het afgelopen jaar gegaan en wat gaan we hierna doen? Vanuit welke motivatie? Ik wens je toe dat je hier even bij stil kunt staan. En dat je vanuit een intrinsieke motivatie verder kunt gaan op een weg die voor jou zinvol is. 
Piramide van Sonnevelt, bron: https://www.sonneveltopleidingen.nl/artikel/de-vitaliteitspiramide-6-belangrijke-tips-om-je-vitaal-te-voelen
Victor Frankl: https://nl.wikipedia.org/wiki/Viktor_Frankl
https://verkenjegeest.com/de-logotherapie-van-viktor-frankl/
https://www.bol.com/nl/p/man-s-search-for-meaning/1001004011679765/?suggestionType=browse&bltgh=lsUnb-vA88x5be8RSSFB4Q.1_2.3.ProductImage
De Kist – met Tim Overdiek: https://portal.eo.nl/programmas/tv/de-kist/gemist/2019/06/02-tim-overdiek/ 

k hoop dat je me blijft volgen en je reactie geeft of contact opneemt als je een vraag hebt. Hier rechts is een knop om je te abonneren op mijn Blog.


zaterdag 23 november 2019

Rouw of rauw?


November, met de natuur mee, de herfst, het afsterven, de pijn, het afscheid, de rust; traditioneel is november de maand van het afscheid en de rouw. We hebben dan ook gedenkdagen als Allerzielen en Allerheiligen of Halloween.

Tegenwoordig is het veel normaler om het over je persoonlijke rouw te hebben. Mensen als Tim Overdiek en Femke van der Laan hebben het onderwerp bespreekbaar gemaakt en er aandacht voor gevraagd. Want rouw is iets wat iedereen overkomt en is zeker bij de zwaardere gevallen niet binnen een weekje of een maand over.





Wat maakt rouw een onderwerp voor coaching? Het hoort toch bij de natuur en de cirkel van het leven, en het gaat dan ook vanzelf weer over? Waar kan het misgaan en op welke manier? Wanneer wordt rouw rauw? 

In de coachopleiding hebben we verschillende rouwmodellen bekeken. Het wordt door diverse specialisten beschreven als een cirkel, een curve, rouwtaken en uiteindelijk een doorlopend proces waarbij de rouwende in zijn eigen tempo en volgens zijn eigen behoeftes het rouwen doormaakt.

Wanneer ontstaat er dan eventueel een probleem? Wanneer komt iemand naar een coach met rouwproblematiek? Rouwen is een ingewikkeld proces waarin je afscheid neemt, de balans opmaakt, verdriet hebt en tegelijkertijd aan de nieuwe situatie moet wennen en je aan moet passen. Verder is het ook een fysiologisch proces. Niet alleen mentaal, maar ook fysiek is rouw te voelen. Het is een hele sterke emotie die weerslag heeft op je hele wezen.

Als we kijken naar de traditionele rouwcirkel: welkom heten – hechten – intimiteit – afscheid – rouwen – betekenis geven, dan is het mogelijk om in elke fase vast te lopen. Zo kun je de rouw ontkennen, je isoleren, intimiteit gaan vermijden, emotioneel op slot gaan, en zinloosheid ervaren. Dit hoort bij het proces, maar in de natuurlijke situatie ga je hier doorheen totdat je uiteindelijk komt op een punt van rust en liefdevol terugkijken, af en toe nog de pijn ervaren en blijven herdenken wat belangrijk voor ons was en is.

Zelf heb ik te maken gehad met verschillende soorten rouw. De dood van oma’s en opa’s als kind, waarbij de ene oma erger was dan de andere. Het ergste afscheid dat ik in mijn jeugd moest nemen was dat van mijn hond, helaas tot twee keer toe. Daarna volgden tantes en ooms, medestudenten, werkgevers, vriendschappen, en ouders van een vriendinnetjes van ons kind. Maar er was ook afscheid van huis en haard, afscheid van alle persoonlijke bezittingen, afscheid van gezondheid. En als laatste afscheid van ouders.

De intensiteit van verdriet en rouw had altijd te maken met de persoonlijke band en de mate van liefde en vertrouwdheid. Sommige rouw was gecompliceerd omdat er tijdens het leven problemen niet waren opgelost. Dan zit je daar na de dood nog mee. Daar moest ik op mijn manier vrede mee zien te krijgen. En een andere rouw was en is nog steeds een vorm van chronische rouw. Dit heeft te maken met het verlies van gezondheid en het repetitieve karakter ervan en dus ook de rouw daarover. In mijn geval is de reactie er een van verzet en het ervaren van zinloosheid. 

In mijn zoektocht naar een volgende opleiding, kwam ik in gesprek met de opleiding voor rouw en verlies. Ik had de professor zelf aan de lijn en hij maakte een uur tijd voor mij. Het gesprek heeft veel indruk op me gemaakt. Hij zei dat er in de reguliere zorg en bij de GGZ veel te weinig aandacht is voor rouwproblematiek. Ook dat bij zwaar verlies en heftige gebeurtenissen waar je eigenlijk niet los van kunt komen, betekenis geven uiteindelijk een hele goede remedie is, en misschien wel de enige manier, om het verlies te dragen. Door dit gesprek en verdere zoektochten naar mijn verlangen en zingeving kwam ik uit bij het idee om coach voor zieken te worden. Vanuit mijn eigen verlieservaringen.

Heb je na het lezen van dit artikel behoefte om met iemand te praten, kijk dan op onderstaande link voor professionele begeleiding. En daaronder staat de link naar de opleiding.

https://www.steunbijverlies.nl/

https://www.steunbijverlies.nl/index.php/academie


en verder:

https://www.timoverdiek.nl/

https://www.trouw.nl/cultuur-media/femke-van-der-laan-het-voelde-alsof-ik-tijdens-het-schrijven-op-mijn-tenen-tussen-de-woorden-liep~bbfa8e03/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.nl%2F



Ik hoop dat je me blijft volgen en je reactie geeft of contact opneemt als je een vraag hebt. Hier rechts is een knop om je te abonneren op mijn Blog.

vrijdag 11 oktober 2019

Richting


Op dit moment zou ik zijn begonnen met mijn volgende coachopleiding. Helaas kreeg ik erg last van mijn gezondheidsproblemen en moest ik hiermee, samen met een aantal andere zaken die me nauw aan het hart liggen, stoppen.

Dit bracht me nogal in verwarring. Ik wilde graag verder maar dat kon nu niet en ik had geen overzicht over hoe het zich zou gaan ontwikkelen.

Het bracht me terug bij de vraag wat ik daadwerkelijk wil. Want ook daar was ik nog zoekende. Eerst had ik me ingeschreven voor een training ‘je lichaam als kompas’, waarbij coaching vanuit het lichaam wordt benaderd. Zoals altijd met mijn chemische allergie doe ik eerst een locatiecheck. Het was voor mij geen goede ruimte.

En toen? De systemische leer, dat was het volgende punt op mijn lijstje: vanuit de familie-opstellingenleer van Hellinger kijken welke positie de client inneemt ten opzichte van zijn probleem. Maar na de terugslag in de gezondheid, moest ik dat ook in de wacht zetten.
Hoe kon ik verder om mijn verlangen te realiseren? Of was het pad dat ik graag wilde volgen toch niet mogelijk met mijn beperkingen?
Ik ben weer terug in de tijd gegaan. Mijn fascinatie voor omgaan met tegenslag is begonnen in mijn tijd bij de patiëntenverenigingen. Wat heb ik daar geleerd? Hoe pak je het aan als je ziek wordt? De praktische kant: wat komt er op je af, hoe ga je om met werkgevers, uitkeringsinstanties en het medisch apparaat? Hoe ga je om met jouw lichaam? Wat helpt, wat niet, wat heb je nodig? En de mentale kant: hoe ga je om met jouw omgeving en hoe gaan anderen om met jou? Je positie verandert, dus je wordt anders behandeld, en je gaat je waarschijnlijk ook anders gedragen. Wat doet het met je zelfbeeld? En ook: wat is je copingstrategie, wat doet het met je gezin, je relatie, je sociale leven?
Stap twee was de coachopleiding. Wat kwam ik daar halen? Eigenlijk het antwoord op de vraag die me werd gesteld bij de start van de opleiding: ‘Kon ik ook anders tegen deze zaken leren aankijken? Op een meer helpende manier? En kon ik uiteindelijk dan ook andere mensen hiermee helpen? Als coach.’
En stap drie is: hoe ga ik nu verder als coach? Ik ben nu coach, en moet alleen nog de psychosociale basiskennis halen. Omdat ik nu bijna geen ruimtes in kan, moet dat online. Gezocht – gevonden. En dan verder specialiseren.
Ik belde een belangenorganisatie voor coaches en cliënten. De oprichter van de organisatie, zelf een ervaren behandelaar, sprak de volgende woorden: “Het gaat om jou, om wie jij bent. Om wat jij hebt geleerd als ervaringsdeskundige. Dat is wat cliënten willen, iemand die het snapt, die het mee kan voelen, die het overziet. Je moet gaan uitbouwen wat jij bent en wat voor een coach je wilt zijn”.
Ineens voelde ik een opluchting. Zo makkelijk kon het zijn. Ik hoef alleen maar mezelf te zijn en recht op mijn doel af te gaan. Ik wilde een coach worden voor zieken. Daarbij zag ik ook wat deze tegenslag me heeft gebracht. Het brengt me er elke keer toe weer scherp te kijken naar oplossingen en wat mogelijk is en vooral naar wat ik wil, en of dit te realiseren is binnen de beperkingen die ik ontmoet. En dit is hetzelfde werk wat mijn toekomstige cliënten moeten gaan doen.

Ik hoop dat je me blijft volgen en je reactie geeft of contact opneemt als je een vraag hebt. Hier rechts is een knop om je te abonneren op mijn Blog.


Foto's: boven; uit de Filosofiekalender 2019, onder uit eigen collectie. 


woensdag 10 juli 2019

Dienend of belemmerend?

In mijn vorige Blog had ik het over 'je meest overheersende gedragspatronen'. Onbewuste besluiten over te vertonen gedrag in bepaalde situaties, meestal tijdens je jeugd gevormd.


Is dat nu zo erg, dat we allemaal een bepaald karakter hebben met scherpe kenmerken, of juist niet. Misschien heb je ervoor gekozen om een leider te zijn, of onzichtbaar en mee te gaan met de groep. Je bent een drammer en krijgt altijd je zin, of andere uiterste, je geeft altijd toe. Je bent emotioneel en kan niets voor je houden of je houdt veel afstand en laat weinig van jezelf zien.

Eerst benoemen
Ik noemde mijn voorbeeld: weerstand opbouwen en laten zien. Een ander overheersend gedragspatroon van me is ‘mijn best doen’. Heb ik er last van? Of helpt het me juist? In de opleiding leerden we eerst de meest overheersende gedragspatronen te herkennen en daarna te benoemen wat ze voor je doen. Welke is het meest belemmerend? En welke het meest dienend?

In mijn geval bleek na intern onderzoek en uitvragen bij elkaar, dat mijn weerstand me de meeste problemen opleverde. Die is sociaal ook het minst geaccepteerd. Maar mijn best doen, dat heeft me meestal overal wel uitgekregen. Dus de weerstand was het meest belemmerend en ‘mijn best doen’ het meest dienend. Bij iedereen is dat anders. Je kunt ook zo je best doen dat je in een burn-out belandt bijvoorbeeld, dan wordt dit geragspatroon juist belemmerend.

Andersom?
En kan het ook andersom? Kan je belemmerende gedragspatroon je ook helpen? Vroeger wel, het was immers een overlevingsmechanisme. En nu? Ik zeg altijd maar; als je moet vechten, bel je mij. Is er een conflict? Lekker duidelijk, ik ga er vol in. Rechtszaak? Ik win ‘m. Is je onrecht aangedaan? Ik benoem het feilloos. Is er iets met mijn gezin: ik kom ze redden. Dus ja, daar is het erg helpend. Ik had achteraf gezien advocaat moeten worden. Maar goed, de advocaten met wie ik heb samengewerkt, leerden me dat er naast het gevecht ook nog andere strategieën zijn.

En waarin is mijn dienende gedragspatroon zo helpend? Ik doe mijn best, altijd laten zien dat ik het goed voor heb, en altijd aan mezelf werken. Hoe kan ik iets oplossen? Hoe kom ik eruit? Meestal door een strategie te bedenken en daarop mijn gedrag aan te passen. In mijn situatie met een chronische aandoening is dit heel handig. Ik pas me zo goed mogelijk aan en werk aan dat deel waar ik iets aan kan doen. Door discipline en consequent gedrag komt er dan, soms na jarenlange inspanning, resultaat.

Spiegel
En wat is hierin de spiegel, van dat 'je best doen'? Als feedback op de opleiding kreeg ik te horen dat het eigenlijk wel goed genoeg is. Ik ben goed genoeg. Ik zou meer kunnen ontspannen, genieten, tevreden zijn.

Bewust inzetten
Ze zijn best confronterend, deze gedragspatronen. Maar het is oh zo fijn om ze wat beter te leren herkennen en kennen. Het zou mooi zijn dat je dan uiteindelijk je kwaliteiten zo in kunt zetten dat ze zoveel mogelijk voor je werken. Dat je ze bewust kunt inzetten.

Meeste winst
De meeste winst hierin haal ik uit het herkennen van mijn gedragspatroon bij mijn lichamelijke tegenslagen. Volop weestand. Alle kanten oprennen, paniek, actie, boosheid. Ik probeer nu steeds meer eerst te kijken wat de situatie is en dan te kijken wat het eerste is dat ik hierin kan doen. Best lastig, maar de aanhouder wint meestal. Aan mij zal het niet liggen, ik doe mijn best!